Aby legalnie uruchomić działalność lombardową w Polsce, od 2024 roku przedsiębiorca musi uzyskać wpis w rejestrze KNF, działać w formie spółki z o.o. lub S.A. z minimalnym kapitałem zakładowym 50 000 zł pokrytym gotówką oraz spełnić warunki niekaralności członków zarządu.
Brak spełnienia formalności grozi karą grzywny do 500 000 zł.
Ten przewodnik prowadzi krok po kroku przez wymogi rejestracyjne, kapitałowe i operacyjne, pokazuje szacunkowe koszty startu oraz kluczowe zmiany obowiązujące od 2024 roku. Dane bazują na aktualnych przepisach KNF oraz ustawie o konsumenckiej pożyczce lombardowej, z naciskiem na praktyczne aspekty rozpoczęcia działalności.
Podstawy prawne działalności lombardowej
Działalność lombardowa polega na udzielaniu pożyczek pod zastaw ruchomości (np. złota, elektroniki, biżuterii) i podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Lombard nie może działać jako jednoosobowa działalność gospodarcza ani spółka cywilna – dopuszczalne są wyłącznie formy prawne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) lub spółki akcyjnej (S.A.).
Kluczowym wymogiem jest wpis do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność lombardową, prowadzonego przez KNF. Rejestr obejmuje m.in. firmę, siedzibę, numer KRS i NIP. Prowadzenie lombardu bez wpisu jest nielegalne i zagrożone grzywną do 500 000 zł.
Od 2024 roku zaostrzono wymogi: kapitał musi być w pełni pokryty wkładem pieniężnym z legalnych źródeł, a przedsiębiorca ma rozszerzone obowiązki AML (przeciwdziałanie praniu pieniędzy). W firmie musi znaleźć się słowo „lombard”, co jednoznacznie wskazuje profil działalności.
Wymagany kapitał zakładowy – ile naprawdę potrzeba?
Minimalny kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł i musi być pokryty wyłącznie gotówką pochodzącą z legalnych, udokumentowanych źródeł – niedopuszczalne są kredyty, pożyczki czy środki o nieudokumentowanym pochodzeniu. W praktyce dla utrzymania płynności warto rozważyć wyższy poziom kapitału oraz zabezpieczyć środki obrotowe.
Poniżej podsumowanie kluczowych wymagań kapitałowych:
| Aspekt | Wymaganie | Uwagi |
|---|---|---|
| Minimalny kapitał | 50 000 zł | pokryty wyłącznie wkładem pieniężnym |
| Źródła kapitału | własne środki, udokumentowane | zakaz kredytów i pożyczek |
| Rekomendowany kapitał | 50 000–100 000 zł | na start plus kapitał obrotowy na pożyczki |
| Forma spółki | sp. z o.o. lub S.A. | obowiązkowa, wpływa na odpowiedzialność |
Sam kapitał zakładowy nie zapewni płynności – niezbędny jest kapitał obrotowy na udzielanie pożyczek i skup zastawów. W umowie spółki wskaż wysokość kapitału, przedmiot działalności (w tym kody PKD związane z lombardem, np. 64.92.Z) oraz strukturę udziałów.
Członkowie zarządu i kluczowi pracownicy nie mogą być prawomocnie skazani za przestępstwa przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu, pieniądzom czy papierom wartościowym – wymagane jest aktualne zaświadczenie o niekaralności.
Uwaga: wskazania o wyższych progach kapitałowych (np. 1 mln zł) dotyczą wybranych podmiotów z rynku pożyczkowego – nie zawsze mają zastosowanie do lombardów, ale mogą pojawić się przy powiązanych modelach działalności.
Krok po kroku – jak zarejestrować lombard?
Proces łączy rejestrację spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) z wnioskiem o wpis do rejestru KNF. Oto szczegółowy przewodnik:
- Założenie spółki w KRS – złóż wniosek elektronicznie przez system S24 (dla sp. z o.o.) lub tradycyjnie; w umowie spółki wskaż firmę ze słowem „lombard”, siedzibę, kody PKD (np. 64.92.Z), kapitał min. 50 000 zł oraz zasady obejmowania udziałów;
- Przygotowanie dokumentów do KNF – zgromadź wymagane załączniki;
Przygotuj komplet dokumentów:
- oświadczenie o spełnieniu wymagań kapitałowych (potwierdzenie wpłaty 50 000 zł),
- oświadczenie o niekaralności członków zarządu,
- potwierdzenie formy prawnej (sp. z o.o. lub S.A.),
- pełnomocnictwo – jeśli dotyczy (opłata skarbowa 17 zł).
- Złożenie wniosku o wpis do rejestru KNF – wyłącznie elektronicznie przez profil Login.gov.pl lub portal KNF; opłata: 600 zł; pamiętaj, że braki formalne skutkują odmową;
- Czekanie na decyzję – KNF weryfikuje kompletność i zgodność danych; po wpisie możesz rozpocząć działalność.
Cała procedura trwa zwykle kilka tygodni – precyzyjne dokumenty minimalizują ryzyko odmowy.
Dodatkowe obowiązki prawne i operacyjne
Oprócz rejestracji, lombard musi przestrzegać następujących wymogów:
- przepisy konsumenckie – jasne umowy zastawu z informacją o kosztach, okresie spłaty, zasadach sprzedaży zastawu i prawach klienta;
- AML i ewidencja – identyfikacja klientów, ocena ryzyka, rejestry transakcji, raportowanie podejrzanych operacji; od 2024 r. zakres obowiązków AML znacząco wzrósł;
- podatki i księgowość – właściwe rozliczenia (np. CIT dla spółek) oraz rzetelna ewidencja transakcji i zastawów;
- lokal i wyposażenie – bezpieczne miejsce składowania zastawów, monitoring, procedury przyjęcia i wydania przedmiotów.
Kontrole KNF i UOKiK weryfikują zgodność umów, procedur i dokumentacji. Poprawne wzory umów oraz kompletne procedury AML to klucz do bezpiecznego działania.
Koszty startu i ryzyka finansowe
Poniżej przykładowe zestawienie kosztów początkowych:
| Pozycja | Szacunkowy koszt |
|---|---|
| Kapitał zakładowy | 50 000 zł (min.) |
| Wpis do rejestru KNF | 600 zł + 17 zł (pełnomocnictwo) |
| Rejestracja w KRS | ok. 500–1000 zł (notariusz, opłaty) |
| Kapitał obrotowy | 50 000–100 000 zł (pożyczki, skup) |
| Lokal i wyposażenie | 20 000–50 000 zł |
| Razem (min.) | ok. 120 000 zł |
Prowadzenie działalności bez wpisu do rejestru KNF grozi karą do 500 000 zł, a naruszenia przepisów AML mogą skutkować odpowiedzialnością karną.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Poniżej odpowiedzi na najczęstsze pytania:
- Czy potrzebna jest koncesja? – nie, ale obowiązkowy jest wpis do rejestru KNF oraz pełna zgodność z przepisami konsumenckimi i AML;
- Czy kapitał może być wyższy? – tak, wyższy kapitał zwiększa płynność i bezpieczeństwo operacyjne;
- Co z radą nadzorczą? – jest wymagana w określonych sytuacjach korporacyjnych; wysokie progi (np. 1 mln zł) dotyczą raczej wybranych instytucji pożyczkowych, a nie typowych lombardów;
- Jakie PKD? – 64.92.Z (działalność lombardowa) oraz pokrewne kody uzupełniające.
Uruchomienie lombardu może być opłacalne przy rosnącym popycie na szybkie pożyczki, jednak wymaga rygorystycznej zgodności z przepisami. Skonsultuj dokumenty i procedury z prawnikiem specjalizującym się w prawie finansowym oraz monitoruj aktualizacje KNF.