W 2026 roku inwestycja w farmę fotowoltaiczną pozostaje jedną z najbardziej perspektywicznych opcji w OZE – mimo nowych wyzwań regulacyjnych. Koszt budowy 1 MW wynosi obecnie 2,2–5 mln zł netto, a zwrot jest możliwy w ciągu kilku lat dzięki sprzedaży energii i dostępnym dotacjom. Od lipca 2026 roku planowanie przestrzenne może jednak wydłużyć procedury inwestycyjne.
Aktualny kontekst rynku farm fotowoltaicznych w Polsce
Polski rynek PV dynamicznie rośnie. Dobrym przykładem jest farma Qair Polska w Zimnodole (woj. małopolskie), uruchamiana etapami w latach 2024–2025. Instalacja o mocy 36 MW na 42 ha, z 61 tys. modułów, pokrywa zapotrzebowanie ok. 16 tys. gospodarstw domowych, podkreślając skalę i znaczenie takich projektów dla dekarbonizacji.
Od 1 lipca 2026 roku reforma planowania przestrzennego utrudni realizację nowych inwestycji. Tylko 32,6% powierzchni Polski jest objęte MPZP, co ograniczy dostępność terenów pod farmy powyżej 1 MW, wcześniej możliwe do realizacji na podstawie WZ.
Najważniejsze konsekwencje regulacyjne od 2026 roku są następujące:
- Zastąpienie ścieżki WZ – dla farm powyżej 1 MW konieczna będzie zgodność z MPZP, co zamyka dotychczasową, szybszą drogę uzyskania decyzji o warunkach zabudowy;
- Niska dostępność terenów z MPZP – tylko 32,6% kraju jest pokryte planami miejscowymi, co znacząco zawęża pulę działek możliwych do wykorzystania;
- Plany ogólne (POG) – gminy mają czas do 30 czerwca 2026 r. na ich uchwalenie; aktualizacje MPZP trwają zwykle od kilkunastu miesięcy do nawet 5 lat;
- Limit 2 lat – nowelizacja ustawy o OZE wprowadza maksymalny czas procedur dla inwestycji poza obszarami OPRO;
- Wydłużenie procedur – w praktyce inwestorzy muszą liczyć się z 2–5-letnim horyzontem formalnym przy braku gotowego MPZP.
2026 rok to ostatni moment, by zainicjować projekty na zasadach sprzed zaostrzenia wymogów planistycznych.
Kluczowe wymagania lokalizacyjne dla farmy PV
Wybór gruntu wprost decyduje o powodzeniu przedsięwzięcia. Dla farmy o mocy 1 MW potrzeba ok. 1,3 ha terenu, o minimalnej szerokości 40 m, z dobrą ekspozycją słoneczną i bez zacienienia. Poniżej zebrano najważniejsze kryteria:
- Powierzchnia i kształt działki – ok. 1,3 ha dla 1 MW oraz min. 40 m szerokości zapewniającej prawidłowe ułożenie rzędów;
- Ekspozycja na słońce – brak zacienienia przez drzewa, zabudowę lub ukształtowanie terenu, najlepsza orientacja południowa;
- Klasa gruntu – preferowane grunty orne klas IV i niższych, łąki lub nieużytki ograniczające koszty konwersji;
- Wykluczenia środowiskowe – obszary chronione, zbiorniki wodne oraz zadrzewienia bez możliwości wycinki nie wchodzą w grę;
- Bezpieczne odległości – zabudowa mieszkaniowa nie bliżej niż 100 m od instalacji;
- Ukształtowanie terenu – unikać stromych zboczy ze względu na montaż i stabilność konstrukcji;
- Dostęp do sieci SN – bliskość linii średniego napięcia i stacji transformatorowej znacząco obniża koszty przyłączenia;
- Zgodność planistyczna – od 2026 roku lokalizacja musi być zgodna z MPZP, co dodatkowo ogranicza dostępne tereny.
Krok po kroku – jak założyć farmę fotowoltaiczną
Proces inwestycyjny najlepiej realizować z doświadczonym deweloperem, który koordynuje prace od koncepcji po uruchomienie. Oto uporządkowany przewodnik na 2026 rok:
-
Uzyskanie warunków dzierżawy ziemi
Znajdź właściciela gruntu i podpisz umowę dzierżawy. Zweryfikuj parametry działki (powierzchnia, ekspozycja, brak przeszkód). Od 2026 roku kluczowe będzie potwierdzenie zgodności z MPZP.
-
Decyzja środowiskowa
Wymagana dla farm >1 ha poza obszarami chronionymi lub >0,5 ha na terenach chronionych (np. Natura 2000). Decyzję wydaje wójt/burmistrz/prezydent miasta; przewidywany czas: do 150 dni.
-
Promesa i koncesja URE
Dla instalacji o mocy powyżej 1 MW złóż wniosek o promesę koncesji na wytwarzanie energii w URE. Po uzyskaniu pozwolenia na budowę i przedstawieniu dokumentów finansowych – wniosek o pełną koncesję na produkcję i sprzedaż.
-
Pozwolenie na budowę
Wniosek w starostwie wraz z projektem budowlanym i uzgodnieniami; szacowany czas wydania: ok. 65 dni.
-
Prace budowlane i przyłączenie
Wykonanie robót ziemnych, montaż paneli, inwerterów i konstrukcji, a następnie przyłączenie do sieci OSD. Po uruchomieniu – stały monitoring i serwis dla maksymalnej wydajności.
Obecnie cały proces może trwać kilka miesięcy, lecz od lipca 2026 roku – ze względu na MPZP – realnie może wydłużyć się do 2–5 lat.
Koszty inwestycji i prognoza zwrotu
Koszt budowy 1 MW w 2026 roku szacuje się na 2,2–2,5 mln zł (starsze realizacje) do 4–5 mln zł (aktualne wyceny), obejmując panele, inwertery, konstrukcje oraz przyłącze. Skala wydatków rośnie wraz z mocą – farma 36 MW to już dziesiątki milionów złotych.
Główne źródła przychodów to sprzedaż energii po cenach rynkowych (m.in. aukcje OZE, umowy PPA) oraz dotacje (np. Fundusz Sprawiedliwej Transformacji, Krajowy Plan Odbudowy).
Zwrot zależy od produkcji (ok. 1000–1200 kWh/kWp rocznie w Polsce), cen energii i dotacji. Przy właściwym utrzymaniu farma zachowuje wysoką sprawność przez lata, co czyni ją relatywnie bezpieczną inwestycją energetyczną nawet w nowych warunkach. Przykładowo, farma 1 MW może generować rocznie 400–600 tys. zł przychodu, z ROI rzędu 5–8 lat (ostateczne wyniki wymagają analizy konkretnej lokalizacji).
Poniżej przedstawiamy syntetyczne zestawienie kluczowych parametrów dla 1 MW:
| Parametr | Szacunkowa wartość dla 1 MW (2026) |
|---|---|
| Powierzchnia | 1,3 ha |
| Koszt netto | 2,2–5 mln zł |
| Czas budowy | 6–12 miesięcy (plus procedury) |
| Produkcja roczna | ok. 1–1,2 GWh |
| Zwrot inwestycji | 5–8 lat (z dotacjami) |
Finansowanie i wsparcie dla inwestorów
Poza przychodami ze sprzedaży energii ważną rolę odgrywają instrumenty publiczne: Fundusz Sprawiedliwej Transformacji – ok. 2 mld zł na projekty środowiskowe; Krajowy Plan Odbudowy – dofinansowania sięgające nawet 60% w ramach puli 59 mld euro przeznaczonej m.in. na OZE.
Dostępne są również kredyty preferencyjne oraz leasing komponentów. Współpraca z doświadczonym deweloperem i doradcą prawnym minimalizuje ryzyka administracyjne i finansowe.
Przyszłość farm PV po zmianach w 2026 roku
Mimo utrudnień regulacyjnych, farmy fotowoltaiczne pozostają rentowne dzięki rosnącemu popytowi na zieloną energię i presji dekarbonizacyjnej. Inwestorzy powinni działać szybko – przed lipcem 2026 roku wykorzystać obecne zasady, a później koncentrować się na gruntach zgodnych z MPZP.
Regularna konserwacja i monitoring zapewniają długoterminową wydajność, czyniąc farmę PV zarówno źródłem stabilnych przychodów, jak i wkładem w zrównoważony rozwój Polski. Konsultacja z ekspertami (deweloperami i prawnikami) jest niezbędna dla powodzenia projektu.