e-Biznes² e-Biznes do kwadratu

Założenie firmy w Anglii to atrakcyjna opcja dla przedsiębiorców z Polski i UE dzięki prostym procedurom, niskim kosztom startowym i dostępowi do dużego rynku. W tym przewodniku omawiamy dwie formy prowadzenia działalności: spółkę LTD (limited by shares) oraz samozatrudnienie (sole trader). Skupiamy się na krokach rejestracji, wymaganych dokumentach, podatkach i praktycznych wskazówkach zgodnych z aktualnymi wymogami brytyjskiego prawa.

W artykule:

Rejestrację w Anglii możesz przeprowadzić całkowicie online, bez fizycznej obecności – całość da się ukończyć z Polski w ciągu 24–48 godzin. Wybór formy zależy od skali i ryzyka biznesu: LTD chroni majątek osobisty i pasuje do większych przedsięwzięć, a samozatrudnienie jest prostsze dla freelancerów i drobnych usług.

Spółka LTD – ochrona majątku i profesjonalny wizerunek

Spółka LTD to najpopularniejsza forma w UK, w której odpowiedzialność właścicieli jest ograniczona do wniesionego kapitału (często symbolicznego, np. 1 udział po £1). Nie musisz być rezydentem UK – wystarczy jedna osoba jako dyrektor i udziałowiec. To dobry wybór dla firm technologicznych, e-commerce i software house’ów, gdzie ryzyko operacyjne jest wyższe.

Kroki rejestracji spółki LTD – przewodnik krok po kroku

Aby założyć spółkę LTD, wykonaj kolejno następujące kroki:

  1. Sprawdź i wybierz unikalną nazwę firmy. Nazwa musi być oryginalna i dostępna w rejestrze Companies House (gov.uk). Unikaj słów zastrzeżonych (np. “Royal”, “Bank”) bez stosownych zgód. Standardowo zakończ ją “Ltd” lub “Limited”.

  2. Określ adres siedziby spółki. Podaj adres w UK (Anglia, Walia, Szkocja lub Irlandia Północna). Może to być dom, biuro wirtualne albo adres księgowego (za zgodą).

  3. Wyznacz dyrektora i udziałowców. Wymagany jest co najmniej jeden dyrektor (min. 16 lat) i jeden udziałowiec (może to być ta sama osoba). Przygotuj Statement of Capital – liczbę udziałów (min. 1), ich wartość nominalną (np. £1), typy i prawa udziałowców (Prescribed Particulars).

  4. Przygotuj kluczowe dokumenty. Memorandum of Association (akt założycielski) jest podpisywany przez inicjalnych udziałowców i online generuje się automatycznie. Articles of Association (statut) określa zasady zarządzania – w rejestracji online użyj standardowych model articles; własny statut zwykle wymaga trybu papierowego.

  5. Zarejestruj spółkę w Companies House. Wypełnij wniosek online i wskaż kod SIC (np. 62020 dla IT). Opłata wynosi £12 (online). Po akceptacji otrzymasz Certificate of Incorporation z numerem CRN, zwykle w 24 h.

  6. Otwórz konto firmowe. Banki (np. Barclays, HSBC) i fintechy (np. Wise Business, Revolut Business) proszą o CRN i dokumenty spółki. Dla nierezydentów często łatwiejsze są rachunki w fintechach.

  7. Zarejestruj spółkę w HMRC do Corporation Tax. Masz na to 3 miesiące od rozpoczęcia działalności. Podatek Corporation Tax wynosi obecnie ok. 19–25% (wg progu zysków). Zapłata CT następuje zwykle w ciągu 9 miesięcy i 1 dnia po zakończeniu okresu obrachunkowego spółki.

Po rejestracji spółka działa od razu – pamiętaj o corocznym Confirmation Statement i terminowym składaniu sprawozdań finansowych.

Najważniejsze wymagania przy rejestracji LTD podsumowuje poniższa tabela:

Wymagane elementy do rejestracji LTD Szczegóły
Nazwa Unikalna, zazwyczaj z końcówką “Ltd”
Adres W UK; dopuszczalne biuro wirtualne
Dyrektor Min. 1, ukończone 16 lat
Udziałowiec Min. 1 (może to być dyrektor)
Dokumenty Memorandum, Articles, Statement of Capital
Koszt i czas £12 online, zwykle 24–48 h

Zalety i obowiązki LTD

Najważniejsze plusy i obowiązki spółki LTD to:

  • ochrona majątku – odpowiedzialność wspólników ograniczona do kapitału zakładowego;
  • podatki – spółka płaci Corporation Tax od zysku, a dywidendy dla udziałowców opodatkowane są osobno w rozliczeniach prywatnych;
  • obowiązki formalne – pełna księgowość, coroczny Confirmation Statement, potencjalny audyt dla większych podmiotów oraz rejestracja VAT powyżej £85k obrotu; dla firm technologicznych atutem jest łatwiejszy dostęp do inwestorów i grantów w UK.

Samozatrudnienie (sole trader) – prosta forma dla freelancerów

Samozatrudnienie to jednoosobowa działalność bez osobowości prawnej. Nie zapewnia ochrony majątku osobistego, ale rejestracja jest szybka, bezpłatna i elastyczna – idealna dla programistów, grafików i konsultantów.

Kroki założenia samozatrudnienia

Jeśli wybierasz samozatrudnienie, postępuj według poniższych kroków:

  1. Rozpocznij działalność – możesz zacząć świadczyć usługi bez formalnego „startu”, prowadź jednak ewidencję przychodów i kosztów od pierwszego dnia;
  2. Uzyskaj National Insurance Number (NIN) – jeśli pracujesz lub zamierzasz mieszkać w UK; numer NI ułatwia rozliczenia i świadczenia. Wniosek składasz przez Jobcentre Plus (paszport/prawo jazdy), czas oczekiwania ok. 2 tygodnie;
  3. Zarejestruj się w HMRC do Self Assessment – zrób to online na gov.uk najpóźniej do 5 października po zakończeniu roku podatkowego, w którym rozpocząłeś działalność;
  4. Otwórz odrębne konto bankowe – nie jest obowiązkowe, ale ułatwia księgowość i kontrolę przepływów;
  5. Sprawdź obowiązek VAT – rejestracja wymagana po przekroczeniu £85k obrotu rocznie.

Podatki samozatrudnionego obejmują Income Tax (ok. 20–45% zależnie od progu) oraz składki National Insurance (klasy 2/4 – z wyjątkami po zmianach od 2024/25). Termin złożenia zeznania i zapłaty podatku online to 31 stycznia po zakończeniu roku podatkowego (6 kwietnia–5 kwietnia); możliwe zaliczki „payments on account” z terminami 31 stycznia i 31 lipca.

Różnice między spółką LTD a samozatrudnieniem podsumowuje tabela:

Porównanie LTD vs samozatrudnienie LTD Samozatrudnienie
Odpowiedzialność Ograniczona (majątek osobisty chroniony) Pełna odpowiedzialność majątkiem osobistym
Rejestracja Companies House + HMRC Tylko HMRC (Self Assessment)
Koszt startu £12 Darmowa
Księgowość Pełna Uproszczona
Podatki Corporation Tax + dywidendy Income Tax + National Insurance
Dla kogo? Firmy rosnące, tech, projekty z ryzykiem Freelancerzy, usługi solo, testowanie pomysłu

Dodatkowe aspekty – podatki, księgowość i wskazówki dla Polaków

Poniższe wskazówki pomogą uniknąć błędów i sprawnie wystartować:

  • brexit i sprzedaż międzynarodowa – Polacy mogą zakładać firmy w UK bez wizy; przy sprzedaży usług/towarów do UE rozważ rejestrację do VAT w państwie konsumenta lub skorzystanie z procedury non-Union OSS w jednym z krajów UE;
  • księgowość – w LTD obowiązkowe sprawozdania roczne i Confirmation Statement; warto współpracować z dwujęzycznym księgowym znającym UK GAAP i realia polskich przedsiębiorców;
  • NIN, PAYE i zatrudnienie – NIN jest istotny, gdy pracujesz w UK; w spółce LTD wypłacając pensje rejestrujesz PAYE w HMRC i odprowadzasz zaliczki oraz składki;
  • czas i koszty – rejestracja LTD online zwykle w 24 h i tanio (£12); samozatrudnienie – praktycznie od ręki, bez opłat;
  • błędy do uniknięcia – spóźniona rejestracja w HMRC skutkuje karami; zadbaj o unikalną nazwę, właściwy kod SIC i pilnuj progów VAT £85k.

Ekosystem UK sprzyja firmom technologicznym (np. London Tech Week, granty Innovate UK), a współpraca z doświadczonym doradcą przyspiesza formalności. Procedury i stawki weryfikuj zawsze bezpośrednio na gov.uk, ponieważ przepisy ulegają zmianom.