e-Biznes² e-Biznes do kwadratu

Od kiedy trzeba zarejestrować działalność gospodarczą? To zależy od rodzaju i skali aktywności oraz przekraczanych progów przychodów. W 2026 roku obowiązują nowe limity, które wpływają m.in. na działalność nierejestrowaną, zwolnienie z VAT, ryczałt, status małego podatnika, 9% CIT oraz obowiązek pełnych ksiąg rachunkowych.

W artykule:

Dla szybkiej orientacji w aktualnych progach przedstawiamy syntetyczne zestawienie:

Obszar Limit w 2026 r. Podstawa / przeliczenie Najważniejsza konsekwencja
Działalność nierejestrowana 225% minimalnego wynagrodzenia / kwartał ≈ 10 813,50 zł Limit kwartalny, min. wynagrodzenie: 4 806 zł można działać bez rejestracji firmy w CEIDG
Zwolnienie podmiotowe z VAT 240 000 zł rocznie Obrót netto (bez VAT) brak obowiązku rozliczania VAT
Ryczałt – rozliczenia kwartalne 851 720 zł przychodu w poprzednim roku Równowartość 200 000 EUR prawo do kwartalnego opłacania ryczałtu
Status małego podatnika (PIT/CIT) 8 517 200 zł sprzedaży brutto Równowartość 2 000 000 EUR preferencje podatkowe dla małych podatników
Preferencyjny CIT 9% przy spełnieniu podwójnego limitu 2 000 000 EUR Rok poprzedni i bieżący; kurs NBP 2.01.2026: 4,2156 zł/EUR niższa stawka CIT zamiast 19%
Pełne księgi rachunkowe 10 646 500 zł przychodów Równowartość 2 500 000 EUR obowiązkowa pełna księgowość
Kasowy PIT (projekt) 2 000 000 zł przychodów Planowana zmiana z 1 mln zł rozliczenie po otrzymaniu zapłaty

Działalność nierejestrowana – najniższy próg

Jeśli planujesz małą, okazjonalną sprzedaż lub usługi, działalność nierejestrowana może pozwolić działać legalnie bez wpisu do CEIDG i bez ZUS.

Nowe zasady od 1 stycznia 2026 roku

Limit dla działalności nierejestrowanej rozlicza się kwartalnie, co sprzyja aktywnościom sezonowym (np. rękodzieło, sprzedaż okazjonalna).

Limit wynosi 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę w skali kwartału. Przy płacy minimalnej 4 806 zł brutto daje to ok. 10 813,50 zł na kwartał.

Praktyczne konsekwencje

Cały dopuszczalny przychód można osiągnąć nawet w jednym miesiącu, o ile kwartalna suma nie przekroczy limitu. To zapewnia elastyczność przy wahaniach popytu między miesiącami.

Zwolnienie podmiotowe z VAT – 240 000 zł

Zwolnienie podmiotowe upraszcza rozliczenia i ogranicza formalności w VAT.

Wzrost limitu w 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 r. limit zwolnienia z VAT wzrósł z 200 000 zł do 240 000 zł. Dotyczy przedsiębiorców krajowych i unijnych działających w Polsce.

Kto z niego korzysta?

Przedsiębiorcy o rocznych obrotach netto do 240 000 zł mogą stosować zwolnienie podmiotowe, co oznacza brak obowiązku naliczania i odprowadzania VAT oraz prostsze rozliczenia.

Ryczałt ewidencjonowany – 851 720 zł

To uproszczona forma rozliczeń podatkowych, chętnie wybierana przez drobnych przedsiębiorców.

Limit przychodów

Prawo do kwartalnego opłacania ryczałtu przysługuje, jeśli przychody w roku poprzednim nie przekroczyły 851 720 zł (równowartość 200 000 EUR wg kursu z początku roku podatkowego).

Stawki ryczałtu

Stawki ryczałtu zależą od rodzaju działalności i mieszczą się w przedziale od kilku do kilkunastu procent (różne dla usług, handlu, najmu itp.).

Status małego podatnika – 8 517 200 zł

Definicja i znaczenie

Małym podatnikiem PIT/CIT jest przedsiębiorca, którego wartość sprzedaży brutto (z VAT) w poprzednim roku nie przekroczyła równowartości 2 000 000 EUR, czyli w 2026 r. 8 517 200 zł.

Co to daje w praktyce?

Status małego podatnika umożliwia korzystanie z preferencji (np. uproszczone zaliczki, jednorazowe odpisy w wybranych obszarach), a także otwiera drogę do 9% CIT po spełnieniu dodatkowych warunków.

Preferencyjna stawka CIT 9% – kto może jej używać?

Dwa warunki jednocześnie

Z 9% CIT w 2026 r. mogą korzystać spółki, które spełnią jednocześnie dwa limity:

Pierwszy warunek – przychody z roku poprzedniego: przychody za 2025 r. nie mogą przekroczyć 2 000 000 EUR (w zaokrągleniu do 1000 zł).

Drugi warunek – bieżące przychody w 2026 r.: przychody netto (bez VAT) w 2026 r. nie mogą przekroczyć 2 000 000 EUR, liczone wg kursu NBP z 2 stycznia 2026 r. (4,2156 zł/EUR).

Ograniczenia

Z preferencji 9% CIT nie skorzystają następujące podmioty:

  • grupy kapitałowe,
  • instytucje finansowe,
  • fundacje rodzinne.

Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych – 10 646 500 zł

Nowy, wyższy limit

Pełna księgowość jest obowiązkowa po przekroczeniu równowartości 2 500 000 EUR, co w 2026 r. daje 10 646 500 zł.

Przekroczenie progu w poprzednim roku oznacza konieczność prowadzenia pełnych ksiąg oraz szczegółowej ewidencji środków trwałych w kolejnym roku.

Kasowy PIT – planowana zmiana na 2 000 000 zł

Projekt zmian

Trwają prace nad podniesieniem limitu do 2 000 000 zł dla rozliczania przychodów i kosztów dopiero po otrzymaniu płatności. To ułatwi zarządzanie płynnością firmom czekającym na zapłatę od kontrahentów.

Praktyczne wskazówki – jak orientować się w limitach?

Krok po kroku – co sprawdzić?

  1. Wysokość przychodów – oszacuj, jakie przychody planujesz osiągnąć w ciągu roku oraz w poszczególnych kwartałach;

  2. Forma opodatkowania i progi – na podstawie planowanych przychodów i rodzaju działalności wybierz najkorzystniejszy wariant. Przykładowe progi orientacyjne:

    • działalność nierejestrowana – do ok. 10 813,50 zł na kwartał,
    • zwolnienie podmiotowe z VAT – do 240 000 zł rocznie,
    • ryczałt (rozliczenia kwartalne) – do 851 720 zł przychodu rok wcześniej,
    • mały podatnik (PIT/CIT) – do 8 517 200 zł sprzedaży brutto,
    • pełna księgowość – powyżej 10 646 500 zł.

  3. Kursy walut – limity wyrażone w euro przelicza się wg kursów NBP, dlatego ich wartość w złotych zmienia się co roku;

  4. Konsultacja z doradcą – ze względu na złożoność przepisów warto skonsultować wybór formy opodatkowania i rozliczeń z księgowym lub doradcą podatkowym.